Reaktif Boyama Sonrası Uygulanan Yıkama İşleminin Optimizasyonu
Ключевые слова:
sürdürülebilirlik, su tüketimi, reaktif boyama, yıkama, haslıkАннотация
İklim değişikliğinin yanı sıra sanayi kaynaklı kirliliklerin artmasıyla temiz su kaynakları her geçen gün azalmaktadır. Oysa ki 2050 yılında 9.3 milyar’a yükselmesi beklenen dünya nüfusunun temiz suya olan ihtiyacı artacaktır. Tekstil endüstrisinde, en yüksek su tüketimine yaş işlemler esnasında ihtiyaç duyulmaktadır. Spesifik olarak selülozik esaslı tekstil yüzeylerinin reaktif boyama sonrasında, life kovalent bağ ile tutunamayan reaktif grupların tekstil yüzeyinden uzaklaştırılması için tekrarlı yıkama prosesleri uygulanmaktadır. Bu yıkama adımlarında optimizasyon çalışmalarının gerçekleştirilmesi su tüketiminin azaltılması için son derece önemlidir. Bu çalışma kapsamında reaktif boyamadan sonra yapılan tekrarlı yıkama adımlarının optimize edilmesiyle su tüketimini en aza indiren çevre dostu sürdürülebilir yıkama prosesinin oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmada %53/47 Viskon/Rayon içerikli dokuma kumaş (atkı ipliği Ne 281/ Viskon Ring, çözgü ipliği 75 denye 24 filament Rayon) kullanılmıştır. Reaktif boyama sonrası yıkama adımlarında tüketilen su miktarının azaltılması amacıyla farklı iyonik yükte 2 adet yıkama maddesi kullanılmıştır. 3 farklı sıcaklık (60, 80 ve 90°C), 2 farklı yıkama maddesi (A ve B) ve 4 farklı konsantrasyon (1, 1.5, 2 ve 2.5 g/L) olmak üzere 24 adet yıkama işlemi yapılmıştır. Numunelerin renk farkı hesaplanmış ve yıkamaya, suya, tere ve sürtmeye karşı renk haslıkları test edilmiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde renk farkı ölçümlerinde ΔECMC(2:1) değerlerinin 1’in altında, haslık sonuçlarının ise Gri Skala’ya göre 4 ve üzerinde olduğu görülmüştür. Böylece yıkama banyo sayısının azaltılmasıyla daha az su ve enerji tüketen yıkama prosesi geliştirilmiş ve doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunulmuştur.
Библиографические ссылки
Akcakoca, E.P., Ozguney, A.T. and Atav, R. 2007. The Efficiency of Washing Agents in the Post-Dyeing Removal of Hydrolyzed Reactive Dye, Dyes and Pigments, 72 (2007) 23-27.
Amin, M.N. and Blackburn, R.S. 2015. A Sustainable Chemistry Method to Improve the Wash-off Process of Reactive Dyes on Cotton, ACS Sustainable Chemistry & Engineering, 3 (4): 725-732. ISSN 2168-0485.
Aysha, T.S., Ahmed, N.S., El-Sedik, M.S.,Youssef, Y.A. and El Shishtawy, R.M. 2022. Eco Friendly Salt/Alkali Free Exhaustion Dyeing of Cotton Fabric with Reactive Dyes, Scientific Reports, (2022) 12:22339.
Azanaw, A., Birlie, B., Teshome, B. and Jemberie, M. 2022. Textile Effluent Treatment Methods and Eco-Friendly Resolution of Textile Wastewater, Case Studies in Chemical and Environmental Engineering, Volume 6.
Becerir, B., 2023, Endüstriyel Renk Fiziği ve Tekstil Uygulamaları. Medyay Basım Yayım, 1. Baskı, Bursa, s. 297.
Burkinshaw, S.M. and Kabambe, O. 2009. Attempts to Reduce Water and Chemical Usage in the Removal of Reactive Dyes: Part 1 Bis(Aminochlorotriazine) Dyes, Dyes and Pigments 83 (2009): 363-374.
Christie, R.M. 2007. Environmental Aspects of Textile Dyeing, first ed. Woodhead Publishing Ltd, Manchester, England.
Çalışkan, N. 2021. Reaktif Boyama Sonrası Yıkamalarda, Reaktif Boyama Atık Sularının Tekrar Kullanılabilirliğinin Değerlendirilmesi, Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.2.
El-Apasery, M.A. and Ahmed, D.A. 2023. A Sustainable Approach for Immobilization Dyeing Bath Effluents of Reactive Yellow145 by using Different Types of Eco-Friendly Geopolymer Cement, Egyptian Journal of Chemistry, 66 (3): 169-177.
Hande, P., Kulkarni, K.S., Adivarekar, R.V., Bhagwat, S.S. and Bhate, P.M. 2021. A Process for Dyeing Cotton with Direct Dyes Possessing Primary Aromatic Amino Groups Furnishing Wash Fastness Exhibited by Reactive Dyes, Coloration Technology, 138:248–254.
Islam, M.S., Wang, G., Li, J., Liu, Z. and Yang, L. 2022. Development of High-Performance Non-Foaming Cationic Soap-Washing Agent through the Copolymerization of N-Vinylpyrrolidone with 2-(Dimethyalamino) Ethyl Methacrylate for Wash-off Reactive Dyed Cotton Fabric, International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, Print ISSN: 2395-1990
İncekara, B. 2022. Reaktif Boyama Atık Sularının Dekolarizasyonunda Nanobubble Teknolojisinin Kullanımının İncelenmesi, Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, s.1-154.
Khatri, A., Peerzada, M.H., Mohsin, M., and White, M. 2014. A Review on Developments in Dyeing Cotton Fabrics with Reactive Dyes for Reducing Effluent Pollution, Journal of Cleaner Production, (2014) 1-8.
King, D. 2007. Dyeing of Cotton and Cotton Products, Gordon, S., Hsieh, Y.L. (Eds.), Cotton: Science and Technology, Cambridge, England:Woodhead Publishing Ltd, 353-377.
Markandeya, Mohan, D. and Shukla, S.P. 2022. Hazardous Consequences of Textile Mill Effluents on Soil and Their Remediation Approaches, Cleaner Engineering and Technology, 7 (100434): 1-8.
Patil, H., Athalye, A. and Adivarekar, R. 2022. Developments in Wash-off Technologies after Reactive Dyeing, Asian Dyer, March 2022, 25-29.
TS EN ISO 105-C06:2010, Tekstil - Renk haslığı deneyleri - Bölüm C06: Evsel yıkamaya ve ticari müesseselerde yıkamaya karşı renk haslığı, https://intweb.tse.org.tr/Standard, Erişim: 31.08.2023.
TS EN ISO 105 E04:2013, Tekstil - Renk haslığı deneyleri - Bölüm E04: Tere karşı renk haslığı, https://intweb.tse.org.tr/Standard, Erişim: 31.08.2023.
TS EN ISO 105 E01:2013, Tekstil - Renk haslığı deneyleri - Bölüm E01: Suya karşı renk haslığı, https://intweb.tse.org.tr/standard, Erişim: 31.08.2023.
TS EN ISO 105 X12:2016, Tekstil - Renk haslığı deneyleri - Bölüm X12: Sürtmeye karşı renk haslığı tayini, https://intweb.tse.org.tr/Standard, Erişim: 31.08.2023.
Zaloğlu, S., Özcan, G., Ülkü, P. ve Yılmaz, B. 2012. Design of an Ultrasonic Washing Process as an After-Treatment for Developing Reactive Printing Quality and Fastness. Textile and Apparel, 22 (2),106-114.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2024 ICONTECH INTERNATIONAL JOURNAL
![Лицензия Creative Commons](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.